Park nad Potokiem – jak z budżetu obywatelskiego powstał największy rekreacyjny teren zielony Przymorza Małego

Lokalizacja: skrzyżowanie Kupały i Rzepichy

Park nad Potokiem rozciąga się w trójkącie między ulicami Kupały i Rzepichy, w sąsiedztwie zbiornika retencyjnego na Potoku Oliwskim. To fragment doliny strumienia, który od XIII wieku napędzał system ponad dwudziestu młynów, foluszów i kuźnic ciągnących się od Doliny Radości aż do Jelitkowa.

Przepływający tu Potok Oliwski oraz przylegający zbiornik retencyjny tworzą atmosferę, którą odwiedzający opisują jako „bycie poza miastem” – mimo że park leży w środku gęsto zabudowanej dzielnicy.

Co tu było wcześniej

Przed inwestycją obszar wyglądał zupełnie inaczej. Jak wspominał radny miejski Marcin Mickun – jeden z lokalnych orędowników projektu – „były tu murki z lat sześćdziesiątych, zniszczone ławki, krzywe chodniki”. Teren był formalnie urządzony, ale od dawna niedoinwestowany. Dla rosnącej społeczności Przymorza Małego stanowił jednak jedyny w okolicy większy areał zieleni o potencjale rekreacyjnym.

1 427 głosów, 445 tysięcy złotych

Przełom przyniósł Budżet Obywatelski 2017. Mieszkańcy zgłosili projekt pod nazwą „Nowy Park na Przymorzu Małym – zagospodarowanie terenu parku nad Potokiem Oliwskim przy ul. Kupały i Rzepichy”. W głosowaniu poparło go 1 427 mieszkańców Przymorza Małego – wynik, który nie tylko zapewnił finansowanie, ale też stał się jednym z dowodów, że dzielnica potrafi się zmobilizować wokół jednej sprawy.

Koszt realizacji wyniósł ok. 445 000 zł. Inwestycja została zaplanowana jako kompleksowa rewitalizacja terenu – nie tylko kosmetyka, ale faktyczne przekształcenie zaniedbanego skweru w wielofunkcyjny park rekreacyjny.

Co znajdziemy w parku

Park otwarto dla mieszkańców w sobotę 15 września 2018 roku. W ramach inwestycji powstały m.in.:

• Scena plenerowa – wykorzystywana w wydarzeniach kulturalnych i sąsiedzkich;
• Schody terenowe – wykorzystujące naturalne spadki doliny potoku;
• Ogrodzony plac zabaw – dla dzieci w różnym wieku;
• Nowe ławki i kosze – wymienione kompletnie wzdłuż ścieżek;
• Wyremontowane chodniki – dostosowane do osób starszych i wózków;
• Tablice edukacyjne oraz infrastruktura sportowa – w tym siłownia plenerowa, ścieżka biegowa i mała fontanna.

Park służy dziś jako miejsce zajęć sportowych (joga, pilates, nordic walking, bieganie), aktywności społecznych (pikniki, wydarzenia plenerowe), a także – ze względu na obecność zbiornika retencyjnego – jako naturalna „klimatyzacja” dla całej części dzielnicy.

Park, który nie jest formalnym parkiem

Co ciekawe, mimo nazwy i charakteru, „Park nad Potokiem” nie ma formalnego statusu zabytkowego parku miejskiego – jest rewitalizowanym terenem zieleni przy zbiorniku retencyjnym, zarządzanym przez gdańskie służby miejskie. Ta nieformalność jest jednak siłą tego miejsca: powstało ono jako oddolna inwestycja mieszkańców, którzy zagłosowali na konkretny, dotykalny efekt.

W rankingu „parków zdrowia 2024” obiekt zajął 9. miejsce w skali kraju, oceniony na 3 z 5 gwiazdek we wszystkich kategoriach – co dla terenu rewitalizowanego za 445 tys. zł jest wynikiem ponadprzeciętnym.

Dlaczego to ważne dla Przymorza Małego

Park nad Potokiem to nie tylko miejsce rekreacji, ale też case study obywatelskiej zmiany w dzielnicy. W odróżnieniu od zabytkowego Parku Przymorze przy ul. Śląskiej, którego korzenie sięgają XVIII-wiecznego majątku Konradshammer, „Park nad Potokiem” jest produktem współczesnego mechanizmu samorządowego – Budżetu Obywatelskiego.

Pokazuje on coś, o czym łatwo zapomnieć: że konkretne miejsce, w którym wieczorem usiada się z dzieckiem na ławce, może powstać dlatego, że tysiąc kilkaset osób z tej samej dzielnicy kliknęło w to samo pole na liście do głosowania.